Գործնական աշխատանք N5։ Սպիրտների քիմ․ հատկությունները։

Ֆենոլ

Ֆենոլ՝ հիդրօքսիլ խումբ պարունակող այն արոմատիկ ածխաջրածիններն են, որոնցում հիդրօքսիլ խումբը անմիջապես միացած է արոմատիկ օղակին։ Ըստ հիդրօքսիլ խմբի քանակի՝ ֆենոլները լինում են`

·      միատոմ,

·      երկատոմ,

·      եռատոմ և այլն։

Միատոմ ֆենոլների պարզագույն և կարևոր ներկայացուցիչը ֆենոլն է, որը կոչվում է նաև կարբոլաթթու։

Իզոմերիա

Օրգանական քիմիային բնորոշ է միևնույն մոլեկուլային բանաձև ունեցող, բայց հատկություններով տարբերվող միացությունների գոյությունը։ Այս երևույթը իր բացատարությունը գտավ Բուտլերովի օրգանական միացությունների կառուցվածքային տեսության մեջ և պայմանավորված է ածխածնի յուրահատուկ կառուցվածքով և կապեր հաստատելու ունակությամբ։ Հաստատվեց միևնույն մոլեկուլային բանաձև ունեցող, բայց ատոմների և կապերի հաջորդականությամբ կամ տարածական դասավորվածությամբ տարբերվող միացությունների գոյության հնարավորությունը։ Այդպիսի միացությունները կոչվեցին իզոմերներ։ Համաձայն IUPAC-ի կանոնների, տարբերում են երկու տեսակի իզոմերներ՝

·     Կառուցվածքային,

·     տարածական (ստերեոիզոմերներ)։

Թթվածին: Օքսիդներ: Այրում:

Թթվածին (լատ.՝ Oxygenium), պարբերական համակարգի 2-րդ պարբերության, 6-րդ խմբի քիմիական տարր, կարգահամարը՝ 8, ատոմական զանգվածը՝ 15,9994։ Ատոմի էլեկտրոնային թաղանթների կառուցվածքը ls22s22p4 է։ Սովորական պայմաններում   թթվածինը անգույն, անհոտ և անհամ գազ է: Թթվածինը ամենատարածված քիմիական տարրն է Երկրի վրա:

Թթվածինը մտնում է բոլոր այն նյութերի բադադրության մեջ, որոնցից կազմված են կենդանի օրգանիզմները, օրինակ, մարդու օրգանիզմը պարունակում է մոտավորապես 65 % թթվածին։ Ունի երեք կայուն իզոտոպ՝ Օ16 (99,75 %), Օ17 (0,037 %) և Օ18 (0,204 %)։ Արհեստականորեն ստացվել են 14, 15 և 19 զանգվածի թվերով ռադիոակտիվ իզոտոպներ։ Թթվածնի բոլոր իզոտոպների միջուկները կազմված են 8պրոտոնից և համապատասխանաբար 6, 7, 8, 9, 10 և 11 նեյտրոնից, իսկ էլեկտրոնային թաղանթը՝ երկու ներքին և վեց արտաքին էլեկտրոններից:

Թթվածինը մտնում է մեր սննդամթերքի՝ ածխաջրերի, ճարպերի, սպիտակուցների բաղադրության մեջ: Այն մթնոլորտումնվում է ազատ վիճակում (O2): Մթնոլորտի վերին շերտերում թթվածինը գտնվում է օզոնի (O3) ձևով, որը կարևոր նշանակություն ունի Երկրի վրա կյանքի պահպանության խնդրում: 

Գործնական աշխատանք N3: Աղերի հիդրոլիզ:

Աղի Հիդրոլիզը աղի իոնների և ջրի մոլեկուլների միջև տեղի ունեցող իոնափոխանակային ռեակցիա է, որի հետևանքով գոյանում է թույլ թթու կամ թույլ հիմք: 

Հիդրոլիզի ենք ենթարկում հետևյալ աղերը ՝ 1) Na2CO3  (նատրիումի կարբոնատ),         

2) AlNH4(SO4)2 (կրկնակի աղ) 

I փուլ - մոլեկուլային 

1)  Na2CO3 + HOH --><--  NaOH + NaHCO3 

Լրիվ իոնական հավասարում 

2Na+ + CO32-  +  H2O --><--  Na+ + OH- + Na+ + HCO3- 

Կրճատ իոնական հավասարում 

CO32- + H2O --><--  HCO3-  + OH- 

Միջավայրը հիմնային է, ֆենոֆտալեինը ստանում է բաց մորու գույն: pH > 7: